YZ Merkezi
Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
TF-IDF (Term Frequency - Inverse Document Frequency)
Term Frequency - Inverse Document Frequency (TF-IDF)
31.08.2026 tarihinde güncellendi
TF-IDF, bir kelimenin belirli bir belgedeki önemini, o kelimenin tüm belge koleksiyonundaki yaygınlığına göre ağırlıklandırarak hesaplayan klasik metin madenciliği ve arama motoru metriğidir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiBir metinde 've', 'bir', 'bu' gibi kelimeler çok sık geçer ama hiçbir ayırt edici bilgi taşımaz. TF-IDF, hem belgede sık geçen hem de diğer tüm belgelerde nadir bulunan anahtar kelimelere yüksek puan verir.
Çalışma mantığı: İki bileşenin çarpımıdır: 1) Terim Frekansı (TF): Kelimenin mevcut belgedeki geçme sıklığı. 2) Ters Belge Frekansı (IDF): Kelimenin tüm koleksiyondaki nadirliği (log(Toplam Belge Sayısı / Kelimeyi İçeren Belge Sayısı)).
Kullanım alanları: Arama motoru belge indeksleme, anahtar kelime çıkarma, metin benzerliği hesaplama ve doküman sınıflandırma.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Kelimeler arasındaki eş anlamlılık ve anlamsal ilişkileri (Semantic Meaning) yakalayamaz; bu nedenle günümüzde yerini Vektör Gömme (Embedding) modellerine bırakmaktadır.
Çalışma mantığı: İki bileşenin çarpımıdır: 1) Terim Frekansı (TF): Kelimenin mevcut belgedeki geçme sıklığı. 2) Ters Belge Frekansı (IDF): Kelimenin tüm koleksiyondaki nadirliği (log(Toplam Belge Sayısı / Kelimeyi İçeren Belge Sayısı)).
Kullanım alanları: Arama motoru belge indeksleme, anahtar kelime çıkarma, metin benzerliği hesaplama ve doküman sınıflandırma.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Kelimeler arasındaki eş anlamlılık ve anlamsal ilişkileri (Semantic Meaning) yakalayamaz; bu nedenle günümüzde yerini Vektör Gömme (Embedding) modellerine bırakmaktadır.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaTF(t, d) * IDF(t, D) formülü ile hesaplanan, bir terimin bir doküman koleksiyonu içerisindeki ayırt edicilik ve bilgi değerini ölçen istatistiksel ağırlıklandırma yöntemidir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryo10.000 makale arasından 'Kuantum Bilgisayarlar' aramasını yaparken, 'kuantum' kelimesini içeren nadir makaleleri en üst sıraya çıkaran arama motoru sıralaması.