Türkiye Yapay Zekâ Ekosistemi

TÜBİTAK BİLGEM bünyesinde yapay zekâda çekirdek teknolojiler geliştirmek ve akademideki çalışmaları kamu ve özel sektöre aktarmak için kurulan enstitü. TÜBİTAK BİLGEM'in Türkçe büyük dil modeli ailesi BİLGE, kurumun en çok konuşulan projesi.

Kamunun dijital dönüşümünü koordine eden ve Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'ni Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile birlikte yürüten kurum. Stratejinin 2024-2025 eylem planında Türkçe büyük dil modeli geliştirilmesi ve yapay zekâ uzmanı yetiştirilmesi gibi hedefler yer alıyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi'ndeki bölüm, 2020-2021 akademik yılında ilk öğrencilerini alarak Türkiye'nin ilk yapay zekâ ve veri mühendisliği lisans programı oldu.

İş Bankası'nın bağışıyla 2020'de kurulan, Koç Üniversitesi kampüsünde ve İş Kuleleri'nde faaliyet gösteren yapay zekâ araştırma merkezi. Görüntü işlemeden doğal dil anlamaya uzanan projeler yürütüyor.

Yıldız Teknik Üniversitesi bünyesindeki araştırma grubu; Türkçe için uyarlanmış açık kaynak dil modelleri ve metin gömme (embedding) modelleri yayımlıyor. Modellere Hugging Face üzerinden ücretsiz erişilebiliyor.

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde doğal dil işleme alanında çalışan laboratuvar. Türkçe için hem anlama hem metin üretme görevlerinde kullanılabilen açık kaynak TURNA dil modelini geliştirdi.

ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde 2002'de kurulan, sürü robotiği ve bilişsel robotik alanında çalışan laboratuvar. Çalışmaları bugün ODTÜ Robotik ve Yapay Zekâ Merkezi (ODTÜ-ROMER) çatısı altında sürüyor.

Hacettepe Üniversitesi'nin 2019-2020 öğretim yılında ilk öğrencilerini alan Yapay Zekâ Mühendisliği lisans programı, açıldığında "Türkiye'nin ilk yapay zekâ mühendisliği bölümü" olarak duyuruldu. Program bugün Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği Bölümü çatısı altında yürütülüyor.

Bilkent Üniversitesi'nde Prof. Dr. Tolga Çukur'un yürüttüğü Görüntüleme ve Hesaplamalı Sinirbilim Laboratuvarı (ICON Lab); derin öğrenmeyle hızlı MR görüntüleme, tıbbi görüntü sentezi ve beynin bilgiyi nasıl işlediğini inceleyen hesaplamalı sinirbilim üzerine çalışıyor.

Hande Çilingir ve ortaklarının 2012'de İstanbul'da kurduğu yapay zekâ destekli müşteri etkileşimi ve pazarlama platformu. 2022'de Türkiye'nin ilk yazılım unicorn'u oldu; bugün Insider One adıyla ajan tabanlı bir platform olarak konumlanıyor.

2020'de İstanbul'da kurulan, fotoğraf düzenleme, görsel üretimi ve üretkenlik gibi kategorilerde yapay zekâ destekli mobil uygulamalar ve oyunlar geliştiren şirket. Wonder, Facedance ve Retake gibi uygulamalarıyla tanınıyor.

Prof. Dr. Levent Arslan'ın kurduğu; konuşma tanıma, ses sentezi, doğal dil işleme ve ses biyometrisi alanlarında diyalog tabanlı yapay zekâ ve analitik çözümleri geliştiren şirket. Merkezi İTÜ Ayazağa Kampüsü'ndeki ARI Teknokent'te.

2015'te kurulan; bankacılık, telekomünikasyon ve e-ticaret gibi sektörlerde şirketlerin müşteri deneyimi süreçlerini sohbet robotları ve sanal asistanlarla otomatikleştiren yerli konuşma tabanlı yapay zekâ şirketi.

2014'te kurulan, merkez ofisi İstanbul'da bulunan Vispera; görüntü işleme ve makine öğrenmesiyle mağaza raflarını analiz eden yapay zekâ çözümleri geliştiriyor. Raf fotoğraflarından ve sabit raf kameralarından ürün bulunurluğu, planogram uyumu ve raf payı gibi bilgileri çıkarıyor.

Türkiye merkezli teknoloji şirketi VNGRS'in Türkçe için sıfırdan eğittiği büyük dil modeli Kumru, Ekim 2025'te tanıtıldı. 2 milyar parametreli küçük sürümü Kumru-2B açık kaynak olarak Hugging Face'te yayımlandı.

E-ticaret platformu Trendyol, Şubat 2024'te tanıttığı Trendyol LLM ile başlayarak Türkçe ve e-ticaret odaklı yapay zekâ modellerini Hugging Face üzerinden açık olarak yayımlıyor. Dil modellerinin yanında görsel-dil, metinden sese ve ürün görseli tanıma modelleri de paylaşıyor.

İstanbul merkezli FERASET; tasarım, video, müzik, fotoğraf ve yardımcı araç kategorilerinde son kullanıcıya yönelik yapay zekâ destekli mobil uygulamalar geliştirip pazarlıyor. Mart 2025'te Play Ventures ve e2vc'den 4,5 milyon dolar tohum yatırım aldı.

HAVELSAN'ın, kurumların kendi verileriyle güvenli biçimde yapay zekâ uygulamaları geliştirip kullanması için sunduğu kurumsal yapay zekâ platformu. Kapalı ağlarda da çalışabilecek şekilde tasarlandı.

Selçuk Bayraktar önderliğinde 2016'da kurulan Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı; TEKNOFEST ve Deneyap atölyelerinin yanında Baykar ile birlikte açık kaynak olarak geliştirilen Türkçe büyük dil modeli T3 AI'ın da arkasında.

Türkiye'de yapay zekâ farkındalığını artırmak ve girişimcilik ekosistemini geliştirmek için 2017'de kurulan inisiyatif. Düzenli güncellediği yapay zekâ girişimleri haritası, Türkiye'deki yerli yapay zekâ şirketlerinin en kapsamlı listelerinden biri.

Şubat 2021'de kurulan, yapay zekâ politikaları, düzenlemeler ve etik konularında çalışan dernek. Kendini Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki ilk resmî sivil toplum kuruluşu olarak tanımlıyor; AI Tomorrow Summit'i düzenliyor.

Akademi, girişimler, yatırımcılar, şirketler ve kamuyu bir araya getirmeyi amaçlayan dernek. Sağlık teknolojilerinden siber güvenliğe sektörel komiteler yürütüyor ve AAAI'nin (Association for the Advancement of Artificial Intelligence) Türkiye temsilcisi olduğunu belirtiyor.