Yapay zekâ sözlüğü
Başlangıç seviyesi
Büyük Dil Modeli (LLM)
Large Language Model (LLM)
10.10.2026 tarihinde güncellendi
Büyük dil modelleri, çok büyük metin koleksiyonlarından dil örüntülerini öğrenerek metin anlayan, üreten ve dönüştüren derin öğrenme sistemleridir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiBüyük dil modelleri, metni kelime kelime değil token adı verilen parçalar ve bunların bağlam içindeki ilişkileri üzerinden işler. Eğitim sırasında dildeki örüntüleri öğrenir; çalıştırıldığında ise verilen bağlama göre olası devamı hesaplayarak yanıt üretir. Bu modeller özetleme, çeviri, sınıflandırma, kod ve içerik üretiminde güçlüdür, ancak gerçekleri otomatik olarak doğrulamaz. Güncel veya kritik bilgilerde kaynak gösterme ve insan kontrolü gerekir.
Çalışma mantığı: Model, token dizileri arasındaki olasılık ilişkilerini öğrenir ve yanıtı bir sonraki tokenları ardışık biçimde seçerek oluşturur. Ürün katmanındaki sistem talimatları, araçlar ve güvenlik politikaları temel modelin davranışını ayrıca şekillendirir.
Kullanım alanları: Taslak hazırlama, özetleme, çeviri, sınıflandırma, kod yardımı, bilgi erişimi ve konuşma arayüzlerinde kullanılır.
Sınırlılıklar: Akıcı dil doğruluk garantisi değildir; güncellik, kaynak güvenilirliği, veri mahremiyeti ve uzun bağlamda dikkat dağılması izlenmelidir.
Çalışma mantığı: Model, token dizileri arasındaki olasılık ilişkilerini öğrenir ve yanıtı bir sonraki tokenları ardışık biçimde seçerek oluşturur. Ürün katmanındaki sistem talimatları, araçlar ve güvenlik politikaları temel modelin davranışını ayrıca şekillendirir.
Kullanım alanları: Taslak hazırlama, özetleme, çeviri, sınıflandırma, kod yardımı, bilgi erişimi ve konuşma arayüzlerinde kullanılır.
Sınırlılıklar: Akıcı dil doğruluk garantisi değildir; güncellik, kaynak güvenilirliği, veri mahremiyeti ve uzun bağlamda dikkat dağılması izlenmelidir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaGerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoBir LLM, toplantı notlarını özetlemek veya belirli bir biçimde rapor taslağı oluşturmak için kullanılabilir. Editoryal bir uygulamada bu kavramı kullanırken önce hedefi ve başarı ölçütünü yazın, ardından küçük bir örnek üzerinde sonucu kontrol edip üretime almadan önce insan doğrulaması yapın.