Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
Açık Ağırlıklı Model (Open-Weight Model)
Open-Weight Model
16.11.2026 tarihinde güncellendi
Eğitilmiş parametreleri (ağırlıkları) herkesin indirip kendi bilgisayarında ya da sunucusunda çalıştırabileceği şekilde yayımlanan yapay zekâ modelidir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiLlama, Mistral, Qwen, Gemma ve DeepSeek gibi model aileleri açık ağırlıklı yayımlanan modellerin bilinen örnekleridir. Bu modeller, verinin kurum dışına çıkmaması gereken durumlarda, internetsiz çalışan uygulamalarda ve maliyeti kontrol etmek isteyen şirketlerde tercih edilir.
Çalışma mantığı: Model dosyaları Hugging Face gibi platformlardan indirilir ve Ollama, llama.cpp gibi araçlarla bilgisayarda ya da sunucuda çalıştırılır. Büyük modeller güçlü ekran kartları gerektirir; nicemleme (quantization) ile küçültülmüş sürümler sıradan bilgisayarlarda da çalışabilir.
Kullanım alanları: Kişisel verilerle çalışan kurum içi asistanlar, internet bağlantısı olmayan ortamlar, belirli bir alana ince ayar yapılmış modeller, araştırma ve eğitim.
Sınırlılıklar: Lisanslar büyük farklılık gösterir; bazıları ticari kullanımı, kullanıcı sayısını ya da kullanım amaçlarını sınırlar. Model sahibi güvenlik güncellemesi ve barındırma sorumluluğu üstlenmez; bunlar kullanıcıya kalır. En güçlü kapalı modellerle aradaki performans farkı göreve göre değişir.
Çalışma mantığı: Model dosyaları Hugging Face gibi platformlardan indirilir ve Ollama, llama.cpp gibi araçlarla bilgisayarda ya da sunucuda çalıştırılır. Büyük modeller güçlü ekran kartları gerektirir; nicemleme (quantization) ile küçültülmüş sürümler sıradan bilgisayarlarda da çalışabilir.
Kullanım alanları: Kişisel verilerle çalışan kurum içi asistanlar, internet bağlantısı olmayan ortamlar, belirli bir alana ince ayar yapılmış modeller, araştırma ve eğitim.
Sınırlılıklar: Lisanslar büyük farklılık gösterir; bazıları ticari kullanımı, kullanıcı sayısını ya da kullanım amaçlarını sınırlar. Model sahibi güvenlik güncellemesi ve barındırma sorumluluğu üstlenmez; bunlar kullanıcıya kalır. En güçlü kapalı modellerle aradaki performans farkı göreve göre değişir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaAçık ağırlıklı model, eğitim sonunda elde edilen model ağırlıklarının indirilebilir olarak yayımlandığı modeldir. Kullanıcı modeli bir API üzerinden kiralamak yerine kendi donanımında çalıştırabilir, ince ayar yapabilir ve kendi ürününe gömebilir. Ancak açık ağırlık, açık kaynakla aynı şey değildir: eğitim verisi, eğitim kodu ve lisans koşulları her modelde farklıdır ve çoğu zaman tamamen açık değildir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoBir hastane, hasta raporlarını özetlemek için açık ağırlıklı bir modeli kendi sunucusunda çalıştırıyor. Böylece raporlar hiçbir dış şirketin sunucusuna gönderilmiyor.