Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
GPT (Generative Pre-trained Transformer)
Generative Pre-trained Transformer (GPT)
10.10.2026 tarihinde güncellendi
GPT, metni anlamak ve üretmek için Transformer mimarisini kullanan, önceden eğitilmiş üretken dil modeli ailesidir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiGPT adı, Generative Pre-trained Transformer ifadesinin kısaltmasıdır. Model önce geniş veri üzerinde önceden eğitilir, ardından belirli görevler veya insan tercihleri için uyarlanabilir. Transformer tabanlı yapı, metnin uzak bölümleri arasındaki ilişkileri dikkat mekanizmasıyla hesaplayabildiği için uzun ve karmaşık dil görevlerinde etkilidir. Bir GPT sürümünün yetenekleri; model boyutu, eğitim verisi, araç erişimi, bağlam kapasitesi ve hizmet sağlayıcının güvenlik katmanlarına göre değişir.
Çalışma mantığı: GPT modeli tokenları Transformer katmanlarından geçirir ve her adımda bağlama uygun sonraki token olasılıklarını hesaplar. Ön eğitim genel dil becerisi, sonradan yapılan hizalama ve araç entegrasyonu ise ürün davranışını etkiler.
Kullanım alanları: Metin ve kod üretimi, analiz, özetleme, sınıflandırma, çok turlu asistan ve araç kullanan iş akışlarında değerlendirilir.
Sınırlılıklar: Sürüm adı tek başına kapasiteyi anlatmaz; sağlayıcı ayarları, bilgi kesim tarihi, kota, gecikme ve güvenlik filtreleri test edilmelidir.
Çalışma mantığı: GPT modeli tokenları Transformer katmanlarından geçirir ve her adımda bağlama uygun sonraki token olasılıklarını hesaplar. Ön eğitim genel dil becerisi, sonradan yapılan hizalama ve araç entegrasyonu ise ürün davranışını etkiler.
Kullanım alanları: Metin ve kod üretimi, analiz, özetleme, sınıflandırma, çok turlu asistan ve araç kullanan iş akışlarında değerlendirilir.
Sınırlılıklar: Sürüm adı tek başına kapasiteyi anlatmaz; sağlayıcı ayarları, bilgi kesim tarihi, kota, gecikme ve güvenlik filtreleri test edilmelidir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaOpenAI tarafından geliştirilen, metni anlayıp üretebilen transformer tabanlı bir dil modeli ailesidir. GPT-3, GPT-4, GPT-5 ve sonraki sürümler bu ailenin üyeleridir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoGPT tabanlı bir uygulama, kullanıcının sorusunu anlayıp doğal dilde yanıt ve kod örneği üretebilir. Editoryal bir uygulamada bu kavramı kullanırken önce hedefi ve başarı ölçütünü yazın, ardından küçük bir örnek üzerinde sonucu kontrol edip üretime almadan önce insan doğrulaması yapın.