Vibe Coding mi, Yazılımcı mı? Yapay Zekâyla Yapılan Site Ne Zaman Yeterli, Ne Zaman Değil

Bir kafe sahibi bir akşam oturup yapay zekâya dükkânını anlatıyor; iki saat sonra elinde menüsü, saatleri ve haritasıyla çalışan bir web sitesi var. Bir girişimci, yatırımcı toplantısından önceki gece uygulamasının çalışan bir prototipini kuruyor. Kod yazmadan, ne istediğini anlatarak yazılım yapmaya artık vibe coding deniyor ve gerçekten işe yarıyor.

Ama aynı yöntemle yapılan bazı projeler bir gün müşteri verilerini sızdırıyor, ödeme sayfasında hata veriyor ya da kimsenin bakımını yapamadığı bir yapıya dönüşüyor. Bu yazıda yapay zekâyla kendi yaptığınız bir sitenin ne zaman yeterli olduğunu, ne zaman bir yazılımcıya ihtiyaç duyduğunuzu ve kararı verirken bakmanız gereken gizli maliyetleri anlatıyoruz.

Yapay zekânın gerçekten iyi yaptığı işler

Aşağıdaki işlerde yapay zekâ ile kendi siteniz çoğu zaman yeterli, hatta en mantıklı seçimdir:

• Tanıtım siteleri: Kafe, kuaför, serbest çalışan, küçük ofis. Birkaç sayfa, iletişim bilgisi, harita, fotoğraflar.
• Portfolyo ve kişisel siteler: İşlerinizi gösteren, sık değişmeyen sayfalar.
• Kampanya ve etkinlik sayfaları: Birkaç hafta yayında kalacak, tek amaçlı sayfalar.
• Prototipler: Bir fikri müşteriye ya da yatırımcıya göstermek, "böyle bir şey işe yarar mı?" sorusunu cevaplamak.
• İç kullanım araçları: Ekibin kullanacağı basit bir hesaplayıcı, form ya da liste.

Bu işlerin ortak özelliği: kişisel veri ve ödeme yok ya da çok az, değişiklik ihtiyacı düşük, bir hata olduğunda sonuç küçük. Araç seçerken Bolt mu Lovable mı karşılaştırmasına göz atabilirsiniz.

Yapay zekânın yetmediği yerler

Şu işaretlerden biri varsa, siteyi yapay zekâyla başlatsanız bile yayına almadan önce bir yazılımcıya kontrol ettirin:

• Ödeme alıyorsanız: Kart bilgisi, iade, fatura ve ödeme sağlayıcısı entegrasyonları hata kaldırmaz.
• Üyelik ve giriş varsa: Şifrelerin saklanması, oturum güvenliği ve "şifremi unuttum" akışı uzmanlık ister.
• Kişisel veri topluyorsanız: Ad, telefon, adres, sağlık bilgisi… KVKK kapsamındaki yükümlülükler ve verinin kime açık olduğu doğru kurulmalı. Yapay zekâ ile kurulan uygulamalarda en sık görülen sorunlardan biri, veritabanının erişim kurallarının açık bırakılması.
• Başka sistemlerle konuşuyorsa: Muhasebe programı, kargo firması, pazar yeri entegrasyonları; her biri ayrı bir hata ve güvenlik noktasıdır.
• Büyüyecekse: Trafik arttıkça hız, maliyet ve veritabanı tasarımı önem kazanır; prototip olarak yazılmış kod bu yükü taşımayabilir.

Görünmeyen maliyetler

"Yapay zekâ ile site ücretsiz" cümlesi yalnızca başlangıç için doğrudur. Kararı verirken şunları da hesaba katın:

• Kullanım kredileri: Uygulama oluşturucuların ücretsiz planları sınırlıdır; her düzeltme isteği kredi harcar. Uzun bir proje beklenenden fazla krediye mal olabilir.
• Barındırma ve alan adı: Kendi alan adınızı bağlamak, aracın rozetini kaldırmak ya da yüksek trafik çoğu zaman ücretli plan gerektirir.
• Bakım: Kodu kimin anladığı önemlidir. Siteyi yapan aracın hesabına erişiminizi kaybederseniz ya da araç fiyat politikasını değiştirirse siteyi nereye taşıyacaksınız? Kodu dışa aktarabildiğinizden ve bir yerde yedeğini tuttuğunuzdan emin olun.
• Zamanınız: Yapay zekâ kodu yazar ama yönlendirmek, denemek ve düzeltmek sizin saatlerinizdir. Bir işletme sahibinin saati de bir maliyettir.

"Hep aynı görünüyor" sorunu

Yapay zekâyla yapılan sitelerin ortak bir sorunu daha var: yönlendirilmeyen araçlar internette en sık gördükleri kalıba kayar; mor geçişli başlıklar, üçlü kart ızgaraları ve kimseye ait olmayan "geleceği şekillendiriyoruz" cümleleri. Ziyaretçiler bu kalıbı artık tanıyor ve özensizlik olarak algılayabiliyor. Bunun çözümü de yazılımcıdan çok karar vermekte: sitenin kişiliğini, fontunu, renklerini ve metinlerini siz belirlediğinizde yapay zekâ çok daha özgün sonuçlar üretiyor. Kodlama ajanlarında bu kuralları kalıcı hale getiren "skill" dosyaları da yaygınlaşıyor.

Karma yol: yapay zekâ ile başla, uzmanla bitir

Çoğu küçük işletme için en verimli yol ikisinin arası:

1. Siteyi ya da prototipi yapay zekâ ile kendiniz kurun; ne istediğinizi bu sayede çok daha net görürsünüz.
2. Kodu bir depoda (ör. GitHub) saklayın ve dışa aktarılabilir olduğundan emin olun.
3. Ödeme, üyelik ya da veri toplama ekleyecekseniz yayına almadan önce bir yazılımcıdan saatlik bir inceleme isteyin: güvenlik, erişim kuralları, gizli anahtarlar ve yedekleme.
4. Site büyüdükçe kritik bölümleri (ödeme, veritabanı) bir uzmana devredin, metin ve görsel güncellemelerini kendiniz yapmaya devam edin.

Bu yaklaşım hem yazılımcının zamanını gerçekten gerektiği yere harcar hem de size baştan sona bir ajansa bağımlı kalmadan hızlı ilerleme imkânı verir. Kodlama ajanlarına dış araçları bağlayan MCP gibi standartlar da bu iş birliğini kolaylaştırıyor.

Sonuç

Vibe coding, web sitesi yapmanın eşiğini gerçekten indirdi; birkaç yıl önce ajansa verilen işlerin önemli bir kısmını bugün bir işletme sahibi kendisi yapabiliyor. Ama yapay zekâ size yazılımın sorumluluğunu devretmiyor. Kendinize şu soruyu sorun: Bu site bozulursa ne kaybederim? Cevap "bir akşamım" ise başlayın. Cevap "müşterilerimin verisi" ya da "satışlarım" ise yapay zekâ ile başlayın ama bir uzmanla bitirin.