YZ Merkezi
Yapay zekâ sözlüğü
Başlangıç seviyesi
Yapay Dar Zeka (ANI - Narrow AI)
Artificial Narrow Intelligence (ANI)
31.08.2026 tarihinde güncellendi
Yapay Dar Zeka (ANI), yalnızca belirli ve sınırları çizilmiş tek bir görevi veya alanı yerine getirmek üzere eğitilmiş, günümüzde var olan tüm yapay zekâ sistemlerini kapsayan zeka seviyesidir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiBugün kullandığımız tüm yapay zekâ teknolojileri (ChatGPT, Siri, otonom araçlar, satranç motorları) birer Yapay Dar Zekâdır. Kendi uzmanlık alanlarında insanüstü performans gösterseler bile genel bilinç, çok yönlü akıl yürütme veya alan dışı öğrenme yetenekleri yoktur.
Çalışma mantığı: Belirli bir problem tanımı, veri kümesi ve hedef fonksiyonu ile sınırlandırılmıştır. Örneğin satrançta dünya şampiyonunu yenen bir ANI algoritması, bir köpeği kediden ayıramaz veya araba kullanamaz.
Kullanım alanları: Yüz tanıma sistemleri, dil çeviri motorları, tavsiye algoritmaları, tıbbi tarama teşhisleri ve arama motorları.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Görevin dışına çıkıldığında esneklik gösteremez ve sağduyu (common sense) çıkarımları yapamaz.
Çalışma mantığı: Belirli bir problem tanımı, veri kümesi ve hedef fonksiyonu ile sınırlandırılmıştır. Örneğin satrançta dünya şampiyonunu yenen bir ANI algoritması, bir köpeği kediden ayıramaz veya araba kullanamaz.
Kullanım alanları: Yüz tanıma sistemleri, dil çeviri motorları, tavsiye algoritmaları, tıbbi tarama teşhisleri ve arama motorları.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Görevin dışına çıkıldığında esneklik gösteremez ve sağduyu (common sense) çıkarımları yapamaz.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaİnsan bilişsel kapasitesinin yalnızca belirli bir alt kümesinde uzmanlaşmış ve genel amaçlı akıl yürütme yeteneği bulunmayan domain-spesifik yapay zekâ sınıfıdır.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoDünya satranç şampiyonunu yenen Stockfish veya AlphaZero satrançta dahi olsa da hava durumunu yorumlayamaz ya da yemek tarifi yazamaz; çünkü dar zekâdır.