YZ Merkezi
Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM)
Long Short-Term Memory (LSTM)
31.08.2026 tarihinde güncellendi
Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM), standart RNN modellerinin uzun vadeli bilgileri unutma ve kaybolan gradyan sorununu özel bellek hücreleri ve kapı mekanizmalarıyla çözen gelişmiş bir sıralı model mimarisidir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesi1997 yılında Hochreiter ve Schmidhuber tarafından geliştirilmiştir. Bir paragrafın başındaki bir bilgiyi sayfalar sonra bile hatırlayabilen hücre yapısıyla metin ve zaman serisi işlemede uzun yıllar standart olmuştur.
Çalışma mantığı: Hücre durumu (Cell State) ve üç kontrol kapısından oluşur: 1) Unutma Kapısı (Forget Gate): Hangi eski bilginin silineceğine karar verir. 2) Girdi Kapısı (Input Gate): Hangi yeni bilginin saklanacağını belirler. 3) Çıktı Kapısı (Output Gate): Bir sonraki adıma hangi bilginin aktarılacağını kontrol eder.
Kullanım alanları: Uzun metin özetleme, konuşma sentezi, finansal zaman serisi analizi ve robotik kontrol.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Sıralı işlem yaptığı için paralel hesaplamaya (GPU gücünden tam yararlanmaya) uygun değildir; günümüzde yerini büyük ölçüde Transformer mimarisine bırakmıştır.
Çalışma mantığı: Hücre durumu (Cell State) ve üç kontrol kapısından oluşur: 1) Unutma Kapısı (Forget Gate): Hangi eski bilginin silineceğine karar verir. 2) Girdi Kapısı (Input Gate): Hangi yeni bilginin saklanacağını belirler. 3) Çıktı Kapısı (Output Gate): Bir sonraki adıma hangi bilginin aktarılacağını kontrol eder.
Kullanım alanları: Uzun metin özetleme, konuşma sentezi, finansal zaman serisi analizi ve robotik kontrol.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Sıralı işlem yaptığı için paralel hesaplamaya (GPU gücünden tam yararlanmaya) uygun değildir; günümüzde yerini büyük ölçüde Transformer mimarisine bırakmıştır.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaHücre durumu boyunca bilgi akışını forget, input ve output kapı transfer fonksiyonları ile düzenleyen ve uzun menzilli zamansal bağımlılıkları koruyan RNN türevidir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoBir romandaki uzun bir diyaloğu analiz ederken hikayenin 3 sayfa önceki öznesini ('Ahmet') unutmadan cümlenin sonundaki zamiri ('onun') doğru eşleştiren dil modeli.