YZ Merkezi
Yapay zekâ sözlüğü
Başlangıç seviyesi
Kural Tabanlı Sistemler (Rule-Based Systems)
Rule-Based Systems
31.08.2026 tarihinde güncellendi
Kural tabanlı sistemler, kararlarını verilerden olasılıksal olarak öğrenmek yerine, insanlar tarafından önceden yazılmış açık mantıksal kurallar (if-else) kümesine göre veren deterministik yapay zekâ modelleridir.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiYapay zekânın en şeffaf, öngörülebilir ve kontrol edilebilir biçimidir. Çıktının neden ve hangi kurala dayanılarak verildiği %100 açıklanabilirdir.
Çalışma mantığı: Sistemde tanımlı koşul-eylem kuralları (Condition-Action Rules) sıralı olarak kontrol edilir. Girdi bu koşulları sağladığında ilgili kural tetiklenir ve sonuç üretilir.
Kullanım alanları: Yasal mevzuat uyum denetimleri, bankacılık kredi ön onay kuralları, basit e-posta yönlendirme filtreleri ve oyun içi bot yapay zekâları.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Kural sayısı binleri aştığında kurallar birbiriyle çelişebilir (Rule Conflict); karmaşık, belirsiz ve gürültülü verilerde kural yazmak imkansız hale gelir.
Çalışma mantığı: Sistemde tanımlı koşul-eylem kuralları (Condition-Action Rules) sıralı olarak kontrol edilir. Girdi bu koşulları sağladığında ilgili kural tetiklenir ve sonuç üretilir.
Kullanım alanları: Yasal mevzuat uyum denetimleri, bankacılık kredi ön onay kuralları, basit e-posta yönlendirme filtreleri ve oyun içi bot yapay zekâları.
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Kural sayısı binleri aştığında kurallar birbiriyle çelişebilir (Rule Conflict); karmaşık, belirsiz ve gürültülü verilerde kural yazmak imkansız hale gelir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaÖnceden tanımlanmış kurallar kümesi üzerinde çalışan, deterministik çıkarım yapan ve öğrenme parametresi içermeyen sembolik hesaplama sistemidir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoBir bankanın 'Eğer kullanıcının gecikmiş borcu varsa ve kredi skoru 1200 altındaysa başvuruyu otomatik reddet' kuralını çalıştıran kredi karar motoru.