Yapay zekâ sözlüğü Orta seviye

Küçük Dil Modeli (SLM)

Small Language Model

19.11.2026 tarihinde güncellendi

Büyük dil modellerine göre çok daha az parametreye sahip olan, telefon ve dizüstü bilgisayar gibi cihazlarda hızlı ve ucuz çalışabilen dil modelidir.

Genel bakış

Kavramın çerçevesi
Her iş için en büyük modeli kullanmak hem pahalı hem yavaştır. Küçük dil modelleri metin sınıflandırma, özetleme, otomatik tamamlama ve basit asistan görevlerinde büyük modellere yakın sonuç verirken çok daha düşük maliyetle ve çoğu zaman doğrudan cihaz üzerinde çalışır.

Çalışma mantığı: Model, büyük bir modelin çıktılarından öğrenerek (bilgi damıtma) ya da özenle seçilmiş verilerle eğitilir. Daha az parametre, daha az bellek ve işlem gücü demektir; bu sayede model telefonun ya da bilgisayarın kendi işlemcisinde, internete bağlanmadan çalışabilir.

Kullanım alanları: Telefonlardaki cihaz içi yapay zekâ özellikleri, klavye önerileri, çevrimdışı çeviri, gizlilik gerektiren belge işleme, büyük modele gitmeden önce isteği sınıflandıran yönlendiriciler ve uç (edge) cihazlar.

Sınırlılıklar: Genel kültür, uzun akıl yürütme ve karmaşık kod gibi görevlerde büyük modellerin gerisinde kalır; bilgi eksikliğini uydurma cevaplarla kapatma eğilimi daha fazladır. En iyi sonuç, dar ve iyi tanımlanmış görevlerde alınır.

Teknik tanım ve açıklama

Temel mekanizma
Küçük dil modeli (Small Language Model, SLM), genellikle birkaç yüz milyon ile birkaç milyar arasında parametreye sahip, belirli görevlerde verimli çalışmak üzere tasarlanmış dil modelidir. Büyük modellerden bilgi damıtma, seçilmiş kaliteli eğitim verisi ve nicemleme gibi yöntemlerle küçük boyutta yüksek başarı hedeflenir.

Gerçek hayatta kullanım

Örnek senaryo
Bir not alma uygulaması, toplantı notlarını özetlemek için telefonda çalışan küçük bir dil modeli kullanıyor. Notlar internete gönderilmediği için özet uçak modunda da çıkıyor.