YZ Merkezi
Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
Kesinlik ve Duyarlılık (Precision & Recall)
Precision and Recall
31.08.2026 tarihinde güncellendi
Kesinlik (Precision) modelin olumlu dediği tahminlerin ne kadarının gerçekten doğru olduğunu; Duyarlılık (Recall) ise gerçekte var olan olumlu durumların ne kadarının model tarafından yakalanabildiğini ölçer.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiÖzellikle dengesiz veri setlerinde ve kritik karar sistemlerinde (tıp, hukuk, dolandırıcılık) doğruluğun (accuracy) yetersiz kaldığı durumlarda kullanılan hayati iki metriktir.
Çalışma mantığı: Kesinlik = Doğru Pozitif / (Doğru Pozitif + Yanlış Pozitif). Duyarlılık = Doğru Pozitif / (Doğru Pozitif + Yanlış Negatif). İkisi arasında genellikle bir denge (trade-off) vardır; biri artırıldığında diğeri düşebilir.
Kullanım alanları: Tıbbi teşhis (yüksek duyarlılık istenir, hiçbir hasta kaçırılmamalıdır), spam filtreleme (yüksek kesinlik istenir, önemli bir iş maili spam'e gitmemelidir).
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Problem türüne göre hangi metriğe öncelik verileceği doğru belirlenmelidir.
Çalışma mantığı: Kesinlik = Doğru Pozitif / (Doğru Pozitif + Yanlış Pozitif). Duyarlılık = Doğru Pozitif / (Doğru Pozitif + Yanlış Negatif). İkisi arasında genellikle bir denge (trade-off) vardır; biri artırıldığında diğeri düşebilir.
Kullanım alanları: Tıbbi teşhis (yüksek duyarlılık istenir, hiçbir hasta kaçırılmamalıdır), spam filtreleme (yüksek kesinlik istenir, önemli bir iş maili spam'e gitmemelidir).
Sınırlılıklar ve dikkat edilmesi gerekenler: Problem türüne göre hangi metriğe öncelik verileceği doğru belirlenmelidir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaPrecision, pozitif kestirimlerin doğruluğunu (pozitif tahmin değeri); Recall ise gerçek pozitif sınıfların yakalanma oranını (hassasiyet / true positive rate) temsil eden metriklerdir.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoKanser teşhisinde modelin 'hasta' dediği 10 kişiden 9'u gerçekten hastaysa Kesinlik %90'dır; ancak hastanedeki toplam 20 kanserli hastadan sadece 9'unu bulabilmişse Duyarlılık %45'tir.