ChatGPT Nasıl Kullanılır? Sıfırdan İleri Seviyeye Türkçe Rehber

1. Tarayıcıdan chatgpt.com adresine gidin ya da telefonunuza resmî ChatGPT uygulamasını (geliştirici: OpenAI) indirin.
2. Kaydol düğmesine tıklayıp Google, Apple, Microsoft hesabınızla ya da e-posta adresinizle üye olun.
3. Açılan ekrandaki mesaj kutusuna ilk sorunuzu yazın ve Enter'a basın. Hepsi bu.

Kayıt olmadan da sınırlı şekilde deneyebilirsiniz, ancak hesapla girdiğinizde sohbet geçmişiniz saklanır, dosya yükleyebilir ve kişiselleştirme ayarlarını kullanabilirsiniz.

Ekran ilk bakışta sade görünür ama birkaç önemli düğme vardır:

• Mesaj kutusu: Sorunuzu yazdığınız alan. Yanındaki + düğmesiyle dosya, fotoğraf ekleyebilir ve ek araçları (web araması, görsel oluşturma gibi) açabilirsiniz.
• Mikrofon / ses simgesi: Yazmak yerine konuşarak soru sorabilir ya da ChatGPT ile sesli sohbet edebilirsiniz.
• Sol menü: Yeni sohbet başlatma, eski sohbetleri arama ve açma, projeler.
• Üstteki model seçici: Ücretli planlarda farklı modeller arasında geçiş yapmanızı sağlar. Hızlı günlük işler ve uzun düşünme gerektiren işler için farklı seçenekler sunar.
• Profil menüsü: Ayarlar, kişiselleştirme ve veri kontrolleri buradadır.

ChatGPT'den aldığınız cevabın kalitesi, yazdığınız isteğin (promptun) kalitesiyle doğru orantılıdır. İyi bir istem genellikle dört parçadan oluşur:

1. Rol: ChatGPT kim gibi davransın? (deneyimli bir İK uzmanı, sabırlı bir matematik öğretmeni…)
2. Görev: Tam olarak ne yapmasını istiyorsunuz?
3. Bağlam: Kim için, hangi amaçla, hangi kısıtlarla?
4. Format: Cevap nasıl görünsün? (madde madde, tablo, 150 kelime, resmî dil…)

Zayıf istem:

Diyet listesi yaz.

Güçlü istem:

Bir diyetisyen gibi davran. 35 yaşında, masa başı çalışan, haftada 2 gün yürüyüş yapan ve kilo vermek isteyen biri için 1 haftalık örnek beslenme planı hazırla.

Bağlam: Laktoz hassasiyetim var, öğle yemeğini iş yerinde yiyorum, akşam yemeğini hazırlamak için en fazla 30 dakikam var. Bütçem orta düzeyde.

Format: Günleri satır, öğünleri sütun yapan bir tablo ver. Tablonun altına haftalık alışveriş listesi ekle.

Önce bilmen gereken ama eksik olan bir şey varsa bana en fazla 3 soru sor.

Son satır küçük ama çok işe yarayan bir hiledir: ChatGPT tahmin yürütmek yerine eksik bilgiyi size sorar.

ChatGPT'nin asıl gücü tek cevapta değil, sohbetin devamında ortaya çıkar. İlk cevap mükemmel olmak zorunda değil; onu birlikte şekillendirirsiniz:

• Daralttırın: "Daha kısa yaz", "sadece 3 madde bırak", "daha samimi bir dil kullan".
• Genişlettirin: "2. maddeyi örnekle açıkla", "bunu 10 yaşındaki birine anlatır gibi anlat".
• Mesajınızı düzenleyin: Kendi mesajınızın üzerine gelip kalem simgesiyle düzeltirseniz ChatGPT o noktadan itibaren yeni bir cevap üretir.
• Yeniden oluşturun: Cevabın altındaki yenile simgesiyle aynı soruya farklı bir cevap alabilirsiniz.
• Uzun işleri bölün: 20 sayfalık bir rapor istemek yerine önce taslak başlıkları, sonra her bölümü ayrı ayrı isteyin.

Yazdığın metni şu açılardan kendin eleştir: eksik bilgi, gereksiz tekrar, belirsiz ifadeler. Sonra bu eleştirilere göre metnin geliştirilmiş son halini yaz.

ChatGPT yalnızca yazıyla sınırlı değildir. + düğmesiyle şunları yükleyebilirsiniz:

• PDF ve Word dosyaları: Sözleşme, rapor, ders notu… "Bu belgeyi 10 maddede özetle" ya da "Bu sözleşmede benim aleyhime olabilecek maddeleri listele" diyebilirsiniz.
• Excel / CSV tabloları: "Bu satış tablosunda en çok satan 5 ürünü bul ve aylık değişimi grafikle göster."
• Fotoğraflar: Bir yemeğin fotoğrafından tarif, bir hata ekranının görüntüsünden çözüm, bir tablonun fotoğrafından düzenli metin çıkarabilirsiniz.

Sesli mod: Mesaj kutusunun yanındaki ses simgesine basarak ChatGPT ile telefonda konuşur gibi sohbet edebilirsiniz. Yabancı dil pratiği ve yolda fikir toparlamak için idealdir.

Yüklediğim PDF bir kira sözleşmesi. Kiracı olarak benim için riskli olabilecek maddeleri bul. Her madde için: madde numarası, ne dediği (sade Türkçeyle), neden riskli olabileceği ve ev sahibine sorabileceğim bir soru yaz.

ChatGPT'nin temel bilgisi belirli bir tarihe kadar olan verilere dayanır. Döviz kuru, maç sonucu, yeni çıkan bir telefonun özellikleri gibi güncel konular için web araması gerekir.

• Çoğu zaman ChatGPT güncel bilgi gerektiğini fark edip kendiliğinden arama yapar.
• Emin olmak için + menüsünden arama aracını açabilir ya da isteminize "internette ara ve kaynak göster" yazabilirsiniz.
• Cevaptaki kaynak bağlantılarına tıklayarak bilginin nereden geldiğini kontrol edin.

Birden fazla kaynağı tarayıp uzun ve kaynaklı bir rapor hazırlamasını istediğiniz konular için (ör. "Türkiye'de elektrikli araç şarj altyapısının son durumu") derin araştırma özelliği varsa onu tercih edin. Bu mod birkaç dakika sürer ama çok daha kapsamlı bir sonuç verir.

ChatGPT'den görsel üretmesini de isteyebilirsiniz: davetiye, sunum görseli, logo taslağı, çocuk kitabı çizimi… Bunun için ne istediğinizi ayrıntılı tarif etmeniz yeterli.

Doğum günü davetiyesi için bir görsel oluştur. Konu: uzay temalı, 7 yaşındaki bir çocuğun doğum günü. Mor ve lacivert tonlarında, sevimli bir astronot ve gezegenler olsun. Üst kısımda büyük harflerle "ELİF 7 YAŞINDA!" yazsın. Dikey format, sade ve okunaklı.

Kendi fotoğrafınızı yükleyip düzenlemesini de isteyebilirsiniz: arka planı değiştirmek, fotoğrafı çizim tarzına çevirmek, eski bir fotoğrafı onarmak gibi. Ardından "yazıyı biraz büyüt", "astronotu sola al" gibi mesajlarla adım adım düzeltebilirsiniz.

Her sohbette kendinizi baştan anlatmak zorunda değilsiniz. Üç özellik ChatGPT'yi size özel bir asistana dönüştürür:

• Özel talimatlar (Kişiselleştirme): Ayarlar menüsündeki kişiselleştirme bölümünden kim olduğunuzu ve nasıl cevap istediğinizi bir kez yazarsınız; tüm yeni sohbetlerde dikkate alınır.
• Hafıza: ChatGPT, sohbetlerde paylaştığınız kalıcı bilgileri (mesleğiniz, tercihleriniz) hatırlayabilir. Hatırladıklarını ayarlardan görebilir, tek tek silebilir ya da hafızayı tamamen kapatabilirsiniz.
• Projeler: Aynı konudaki sohbetleri, dosyaları ve talimatları bir klasörde toplar. Örneğin "Tez Çalışmam" projesine kaynaklarınızı bir kez yüklersiniz, o projedeki her sohbet bunları bilir.

Örnek özel talimat:

Ben İzmir'de çalışan bir muhasebeciyim. Cevaplarını Türkçe, sade ve madde madde ver. Gereksiz giriş cümleleri yazma. Emin olmadığın bilgide "emin değilim" de. Yasal ve vergisel konularda güncel mevzuatı kontrol etmem gerektiğini hatırlat.

ChatGPT'ye yazdıklarınız sunucularda saklanır. Birkaç ayarla bu konuda kontrolü elinize alabilirsiniz:

• Veri kontrolleri: Ayarlardaki veri kontrolleri bölümünde, sohbetlerinizin modelleri geliştirmek için kullanılmasına izin veren seçeneği kapatabilirsiniz.
• Geçici sohbet: Geçmişe kaydedilmesini ve hafızayı etkilemesini istemediğiniz konuşmalar için geçici sohbet modunu kullanın.
• Sohbet silme ve dışa aktarma: Tek tek ya da toplu olarak sohbetlerinizi silebilir, tüm verilerinizin bir kopyasını indirebilirsiniz.

Asla paylaşmamanız gerekenler: şifreler, kart bilgileri, T.C. kimlik numarası, müşterilere ya da iş yerinize ait gizli bilgiler, başkalarına ait sağlık bilgileri.

Son kural: ChatGPT bazen gerçekte olmayan kaynaklar, kanun maddeleri ya da rakamlar uydurabilir ("halüsinasyon"). Önemli bir kararın dayanağı olacak her bilgiyi başka bir kaynaktan doğrulayın.