Yapay zekâ sözlüğü
Orta seviye
Sorumlu Yapay Zeka (Responsible AI)
Responsible AI
29.08.2026 tarihinde güncellendi
Yapay zekayı adil, güvenli, gizliliğe saygılı ve insan denetimine açık biçimde geliştirme yaklaşımıdır.
Genel bakış
Kavramın çerçevesiSorumlu yapay zeka, model kalitesini yalnızca doğrulukla ölçmez; kimin etkilendiğini, hangi risklerin oluştuğunu ve kararın nasıl denetlenebileceğini de inceler. Veri minimizasyonu, önyargı analizi, açıklanabilirlik, erişilebilirlik, güvenlik ve insan müdahalesi tasarımın parçasıdır. İlke ve kontroller kullanım alanının riskine göre somutlaştırılmalıdır.
Çalışma mantığı: Riskler yaşam döngüsünün başında belirlenir, veri ve model testleri yapılır, izleme metrikleri tanımlanır ve itiraz veya düzeltme yolları sunulur.
Kullanım alanları: İnsan kaynakları, finans, sağlık, eğitim, kamu ve müşteri karar sistemlerinde kullanılır.
Sınırlılıklar: Adalet ve şeffaflık bağlama bağlıdır; tek metrik tüm grupları ve etkileri temsil etmeyebilir.
Çalışma mantığı: Riskler yaşam döngüsünün başında belirlenir, veri ve model testleri yapılır, izleme metrikleri tanımlanır ve itiraz veya düzeltme yolları sunulur.
Kullanım alanları: İnsan kaynakları, finans, sağlık, eğitim, kamu ve müşteri karar sistemlerinde kullanılır.
Sınırlılıklar: Adalet ve şeffaflık bağlama bağlıdır; tek metrik tüm grupları ve etkileri temsil etmeyebilir.
Teknik tanım ve açıklama
Temel mekanizmaYapay zeka sistemlerini adalet, güvenlik, gizlilik, şeffaflık, erişilebilirlik ve insan denetimi ilkelerini gözeterek geliştirme yaklaşımıdır.
Gerçek hayatta kullanım
Örnek senaryoBir işe alım modeli farklı gruplarda hata oranlarını karşılaştırır, kişisel veriyi en aza indirir, karar gerekçesini açıklar ve itiraz kanalı sunar.