Yapay zekâ sözlüğü Başlangıç seviyesi

Halüsinasyon

Hallucination

28.08.2026 tarihinde güncellendi

Halüsinasyon, yapay zekânın kulağa doğru gelen ancak gerçeğe, kaynağa veya verilen bağlama dayanmayan bilgi üretmesidir.

Genel bakış

Kavramın çerçevesi
Halüsinasyon; modelin olmayan bir kaynağı varmış gibi göstermesi, yanlış tarih veya isim vermesi ya da sorudaki boşluğu uydurma ayrıntıyla doldurması şeklinde görülebilir. Bu durum modelin kasıtlı olarak yalan söylemesi değil, olasılıksal üretim yapmasının bir sonucudur. RAG, kaynak zorunluluğu, yapılandırılmış doğrulama ve insan incelemesi riski azaltabilir. Hukuk, sağlık, finans ve güvenlik gibi alanlarda yanıt tek başına kanıt kabul edilmemelidir.

Çalışma mantığı: Model, eğitim dağılımında olası görünen token dizisini üretirken dış dünyada doğrulama yapmadığı için boşlukları akıcı bir tahminle doldurabilir. Kaynak bağlama, araçla doğrulama, alıntı denetimi ve cevap vermeme politikası riski azaltır.

Kullanım alanları: Yaratıcı taslaklarda tolere edilebilir; müşteri desteği, araştırma, raporlama ve karar desteğinde özel kontrol akışı gerektirir.

Sınırlılıklar: Güvenli görünen bir üslup doğruluk göstergesi değildir. Tarih, sayı, kişi, mevzuat ve kaynak bilgileri bağımsız olarak doğrulanmalıdır.

Teknik tanım ve açıklama

Temel mekanizma
Yapay zeka modellerinin gerçeğe dayanmayan, uydurma bilgiler üretmesi durumudur. LLM'lerin bilinen bir sınırlamasıdır.

Gerçek hayatta kullanım

Örnek senaryo
Modelin var olmayan bir kaynağa atıf yapması halüsinasyon örneğidir ve çıktı doğrulanmalıdır. Editoryal bir uygulamada bu kavramı kullanırken önce hedefi ve başarı ölçütünü yazın, ardından küçük bir örnek üzerinde sonucu kontrol edip üretime almadan önce insan doğrulaması yapın.